Kedi Yavrularını Doğru Beslemek: Beslenme Rehberi

Bir kutu içinde bulduğum üç haftalık yavruyu eve getirdiğim gece, mutfak tezgâhında elimde biberonla sabahladığımı hatırlıyorum. O dönem en çok zorlandığım şey ne kadar, ne sıklıkla ve neyi vermem gerektiğiydi. Yıllar içinde birkaç yavru daha büyüttüm, birkaç hata da yaptım. Burada anlatacaklarım, o denemelerden ve veteriner hekimimin bana defalarca tekrarladığı temel kurallardan damıtılmış hâli.

Neden yavru maması yetişkin mamasından farklı?

Kedi yavrusu beslenme konusunda ilk öğrenmeniz gereken şey şu: yavru bir kedi, küçük bir yetişkin kedi değildir. Kilogram başına ihtiyaç duyduğu enerji, yetişkin bir kedinin iki-üç katına çıkabilir. Kas, kemik, beyin ve bağışıklık sistemi aynı anda kurulurken protein, kalsiyum, DHA ve taurin ihtiyacı tavan yapar. Yetişkin maması bu yoğunluğu karşılamaz; yavru büyür gibi görünse de tüyü mat, kasları zayıf kalır.

Pratikte bakacağınız iki şey var: mamanın ambalajında "büyüme dönemi / kitten" ifadesinin bulunması ve kuru maddede protein oranının yüksek olması. Ben genellikle %35 ve üzeri protein içeren, ilk maddesi tanımlı bir et olan ürünleri tercih ediyorum.

Adım adım beslenme programı

1. 0-4 hafta: sadece süt. Anne sütü varsa müdahale etmeyin. Anne yoksa kedi yavrusu süt ikame maması (mama tozu) kullanın. İnek sütü kesinlikle olmaz; laktozu sindiremedikleri için ishal yapar ve yavru hızla sıvı kaybeder. Bu dönemde beslenme aralığı 2-3 saattir, geceler dâhil. Yavruyu karnı yere bakacak şekilde tutun, asla bebek gibi sırtüstü yatırmayın; süt akciğere kaçabilir.
2. 4-6 hafta: geçiş dönemi. Yavru mamasını ılık suyla veya süt ikamesiyle ezip lapa kıvamına getirin. Tabağa parmağınızla biraz sürüp ağzına değdirmek genelde işe yarıyor. İlk günlerde daha çok yüzlerine bulaştırırlar, bu normal.
3. 6-12 hafta: günde 4 öğün. Artık ıslak mama ve yumuşatılmış kuru mama birlikte verilebilir. Öğünleri sabah, öğlen, akşamüstü ve gece olacak şekilde dağıtın. Yanında her zaman temiz su bulunsun.
4. 3-6 ay: günde 3 öğün. Diş değişimi bu döneme denk gelir; bazı yavrular kuru mamayı geçici olarak reddedebilir. Islak mamayla desteklemek yeterli.
5. 6-12 ay: günde 2-3 öğün. Büyüme yavaşlar ama hâlâ yavru maması dönemidir. Kısırlaştırma yapıldıysa porsiyonu gözden geçirin, çünkü enerji ihtiyacı belirgin şekilde düşer.
6. 12. aydan sonra: Yetişkin mamasına geçiş. Bu geçişi bir hafta-on güne yayın: her gün yeni mamanın oranını biraz artırın.

Kaba bir miktar tablosu

Gram cinsinden kesin miktar için mamanın kendi tablosunu esas alın; her ürünün kalori yoğunluğu farklıdır. Ben ayrıca haftada bir tartıyorum. Düzenli kilo alışı, iştahtan daha güvenilir bir göstergedir.

Sık yapılan hatalar

• İnek sütü vermek. En yaygın ve en zararlı alışkanlık. Kedi sütü değildir.
• Sürekli açık mama bırakmak. Kuru mamayı gün boyu bırakmak küçük yavrularda sorun değil ama 5-6 aydan sonra aşırı kiloya yol açıyor. Öğün düzenine geçmek daha sağlıklı.
• Sofra artığı ve çiğ et. Soğan, sarımsak, çikolata, üzüm ve baharatlı yemekler zehirlenme yapar. Çiğ et ise parazit ve bakteri riski taşır.
• Ani mama değişimi. Markayı bir günde değiştirmek neredeyse her seferinde ishalle sonuçlanıyor. Kademeli geçiş şart.
• Suyu ihmal etmek. Özellikle kuru mamayla beslenen yavrularda su tüketimi düşükse ileride idrar yolu sorunları başlıyor. Su kabını mama kabından uzağa koymak, hatta çeşme tarzı suluk kullanmak işe yarıyor.
• Vitamin takviyesini kafasına göre vermek. Kaliteli bir yavru maması zaten dengelidir. Fazla kalsiyum kemik gelişimini bozabilir; takviyeyi veteriner önerisi olmadan kullanmayın.
• İştahsızlığı önemsememek. Yetişkin bir kedi bir öğün atlayabilir; yavru atlayamaz. 12 saati aşan iştahsızlık ve halsizlik acil durumdur.

Beslenmenin diğer bakım başlıklarıyla ilişkisi

Doğru beslenen bir yavrunun tüyü parlak olur, dökülme azalır, dişleri daha sağlam gelişir. Aşı takviminin aksamaması ve ilk veteriner kontrolünde yapılan parazit taraması da beslenmenin verimini doğrudan etkiler; iç parazitli bir yavru ne kadar iyi beslenirse beslensin k