Evcil Hayvanınız İçin Güvenli Yaşam Ortamı

İlk kedimi eve getirdiğim akşamı hâlâ hatırlıyorum. Taşıma kutusunun kapağını açtım, kedi iki saniye içinde kanepenin arkasına süzüldü ve ben yerde uzanmış halde evime ilk kez onun gözünden bakıyordum. O açıdan görünen şey beni biraz utandırdı: sarkan şarj kabloları, açıkta duran deterjan şişesi, kapanmayan bir dolap kapağı, saksının içindeki zambak. Yani bir tehlike müzesi. O günden sonra ev güvenliği evcil hayvan sahipliğinin en sıkıcı ama en çok işe yarayan parçası oldu benim için.

Aşağıda kendi denemelerim, hatalarım ve veteriner ziyaretlerinden aklımda kalanlarla oluşturduğum bir düzeni paylaşıyorum. Yeni başlıyorsanız sırayla ilerlemeniz en kolayı.

Adım adım: Evi hayvan gözüyle taramak

1. Yere inin ve odayı gerçekten alçaktan izleyin. Bunu şaka gibi anlatıyorum ama en verimli adım bu. Her odada dizlerinizin üstüne çökün, hatta yatın. Kanepe altındaki iğneyi, radyatör arkasındaki çöpü, halının altına kaçmış ilaç tabletini ancak öyle görüyorsunuz. Kedilerde bir de tersi geçerli: dolap üstü, buzdolabı üstü, kitaplık tepesi. Yukarı doğru da bakın, çünkü orada duran şey aşağı düşen şey demek.
2. Kimyasalları tek bir kilitli noktaya toplayın. Çamaşır suyu, kireç çözücü, bulaşık makinesi tableti, lavabo açıcı, fare zehiri, antifriz... Bunları farklı dolaplara dağıtmak yerine tek bir yüksek ve kapanan dolapta topladım. Bulaşık makinesi tabletleri özellikle sinsi: kokusu çekici, kılıfı yumuşak. Ayrıca temizlik yaptıktan sonra zemin kuruyana kadar hayvanı o odaya sokmuyorum, çünkü pati yalanarak sonuçta ağza gidiyor.
3. İlaç kutusunu insan mantığıyla değil hayvan mantığıyla saklayın. Ağrı kesiciler, özellikle parasetamol ve ibuprofen türü ilaçlar, kedi ve köpekler için çok riskli. Ben eskiden komodinin üstünde bir kutu bulunduruyordum; bir gün köpeğin blister ambalajı çiğnediğini görünce hepsini metal bir kutuya koyup rafın en üstüne kaldırdım. Vitamin, diş macunu, nikotin sakızı, kilo verme takviyesi de aynı rafa gitti.
4. Bitkileri listeleyip riskli olanları çıkarın. Zambak, difenbahya, sardunya, sütleğen, yılbaşı bitkileri gibi türler sorun çıkarabiliyor. Evimdeki zambakları hediye ettim; yerine kedi otu ve buğday çimi koydum. Bu ikisi hem güvenli hem de ilgiyi başka yöne çekiyor. Ayrıca saksı toprağına konan gübre ve iğneli süs taşlarını da kaldırdım.
5. Kabloları ve küçük nesneleri toplayın. Yavru köpekler ve genç kediler kablo çiğnemeye meraklı. Spiral kablo koruyucu, kablo kanalı ve arkaya sabitleme klipsleri çok ucuz çözümler. Küçük nesneler listesi ise şöyle: saç lastiği, kulak çubuğu, düğme, mantar tıpa, oyuncak parçası, kuyumcu poşeti, ip, dikiş iğnesi ve iplik. İpli iğne yutulduğunda ameliyat masasına kadar giden bir hikâye oluyor, o yüzden dikiş sepetim artık kapaklı.
6. Mutfağı ve çöpü ayrı bir başlık olarak düşünün. Çikolata, üzüm ve kuru üzüm, soğan, sarımsak, avokado, kafein, alkol ve xylitol içeren şekersiz ürünler benim buzdolabı kapağındaki "asla" listemde. Çöp kovasını pedallı ve kapaklı olanla değiştirmek en iyi yatırımdı; kemik, ambalaj filmi, küflenmiş yemek hepsi orada. Ocak kullanırken arka gözleri tercih ediyorum, tencere kulplarını içe çeviriyorum. Bulaşık makinesinin açık kapağı da kedi için merdiven, unutmayın.
7. Banyoyu kapalı tutmayı alışkanlık yapın. Klozet kapağı kapalı, temizlik jeli yok, çamaşır makinesi kapağı kapalı. Kedilerin makine ya da kurutucu içinde uyuma alışkanlığı gerçek bir tehlike; makineyi çalıştırmadan önce içine bakmak bende artık refleks.
8. Pencere, balkon ve kapıları kontrol edin. Sineklik hayvan güvenliği için tasarlanmamıştır; bir kedi ağırlığıyla dışa doğru esneyebilir. Bende pencerelerde ince tel kafes var. Balkon korkuluk aralıkları için de aynısı geçerli. Vasistas tipi açılan pencereler kedilerin sıkışması bakımından özellikle riskli, o yüzden açtığımda odayı boş bırakmıyorum. Kapı önünde ise "kaçış hamlesi" yapan bir köpekle yaşıyorsanız çift kapı ya da bebek bariyeri mantığı işe yarıyor.
9. Bir güvenli alan tanımlayın. Misafir geldiğinde, taşınırken ya da havai fişek sesinde çekilebileceği kapalı, sakin bir köşe hazırladım: yatak, su, kedi için kum kabı, bir kutu. Bu köşe bir tür sıfır noktası; korkan hayvan orada saklandığı sürece camlara, kapılara koşmuyor.
10. Acil durum planınızı buzdolabına yazın. Veterinerimin telefonu, en yakın 24 saat açık kliniğin adresi, hayvanın kilosu, aşı bilgileri ve varsa mikroçip numarası tek bir kâğıtta. Kusturma gibi müdahaleleri kendi başıma denemiyorum; bazı maddelerde kusturmak durumu ağırlaştırıyor. Önce telefon, sonra yola çıkmak.

Sık yapılan hatalar

• "Benim hayvanım oraya çıkamaz" demek. Çıkar. Ben iki kez yanıldım, ikisinde de tezgâhın üstünde buldum.
• Sadece yavruluk dönemi için önlem almak. Yaşlanan hayvan kayan halıda kayar, karanlıkta merdivenden düşer. Yaşlılık dönemi kendi güvenlik ihtiyaçlarını getiriyor.
• Tek bir odayı güvenli hale getirip iş bitti sanmak. Kapı açık kaldığı gün en tehlikeli oda garaj ya da kiler oluyor.